خانه / کلیات / آناتومی فرهنگ / کالاهاى فرهنگى

کالاهاى فرهنگى

مسأله اى که در هر نظام برنامه ریزى اجتماعى باید مورد توجه قرار گیرد. سیال بودن فرهنگ است. اما ابتدا به تعریف فرهنگ در بعد مى پردازیم. فرهنگ به معناى عام شامل مجموعه اعتقادها، باورها، آداب و سنن مردم مى شود و به طور خاص مجموعه آفرینش هاى فکرى و حس را در بر مى گیرد. پس کالاى فرهنگى با این تغییر، اثرى است که ناقل احساس یا اندیشه باشد.

به طور مثال، کتابى فلسفى، یا پزشکى، یک نوار یا یک کنسرت موسیقى، یک تئاتر و برنامه هاى رایانه اى همه کالاى فرهنگى هستند. در این نوشتار سعى شده که با دید ریشه اى به تفسیر دوم از مفهوم فرهنگ پرداخته شود که کالاى فرهنگى را نیز در بر مى گیرد. در این تغییر ضابطه تعریف و شناسایى فرهنگ، تولید خود فرهنگ است که به نحو عینى در کالاهاى فرهنگى متجلى مى شود. ویژگى سیال بودن و تغییر مداوم فرهنگ بویژه در دهه هاى اخیر برجسته شده است. تحول فناورى در دهه هاى اخیر، زمینه ها و عوامل تغییر سریع فرهنگ را بیشتر کرده است. از طرفى خود این عامل نیز باعث تنوع و کثرت در انواع کالاهاى فرهنگى شده است. اگر زمانى کالاى فرهنگى به چند نوع کالاى خاصى که برد محدودى هم داشتند، اطلاق مى شد، امروزه انواع کالاهاى فرهنگى با کارکردهاى پیچیده و متفاوت در دسترس همگان قرار گرفته است که آخرین نمونه هاى آن، شبکه هاى کامپیوترى و اینترنت اند. یکى از ویژگى هاى فرهنگ جدید آسانى دسترسى به کالاهاى فرهنگى است که معضلات فراوانى را در پى داشته است.

سومین ویژگى فرهنگى که از دو خصوصیت قبلى آن ناشى مى شود افزایش قدرت انتخاب مصرف کنندگان کالاهاى فرهنگى است. به علت فراوانى و تنوع کالاها و به دلیل در دسترس بودن آنها مصرف کننده به راحتى مى تواند کالاى فرهنگى مورد نظر خود را انتخاب کند.در ادامه به نوع شناسایى کالاهاى فرهنگى و مصادیق این کالاها مى پردازیم.

کالاهاى فرهنگى دو نوع هستند:

کالاهاى فرهنگى خصوصى: این کالاها به صورت کالاهایى خصوصى وجود دارند و مصرف آنها به صورت فردى انجام مى گیرد. مثل خرید و فروش یک نقاشى گران قیمت. ولى قیمت فقط نماگر محدودى از ارزش اقتصادى کالاهاى فرهنگى خصوصى است. زیرا اولاً نارسایى هاى قیمت مثل هر کالاى دیگر مانع ارزش گذارى واقعى مى شود و دوم، خصوصیات اضافى که منحصر به کالاها و خدمات فرهنگى است برآورد ارزش اقتصادى کالاى فرهنگى رامشکل مى کند. ولى عملاً هیچ راه دیگرى براى تخمین ارزش اقتصادى یک کالاى فرهنگى خصوصى در دسترس نیست.

کالاهاى فرهنگى عمومى: این کالاها هیچ قیمت مشهودى ندارند ولى کاربرد رویه هاى متداول سنجش اقتصادى در مورد آنها ممکن است. اصولاً بخش عمده اى از پیشرفت روش شناختى اقتصاد در زمینه ارزش گذارى پدیده هاى غیر مادى صورت گرفته مثل تسهیلات رفاهى. البته لازم به ذکر است، بسیارى از کالاهاى فرهنگى خصوصى مصرف عمومى هم دارند مثلاً یکى نقاشى گران قیمت قدیمى به عنوان عنصرى از تاریخ هنر، منافع عمومى گسترده اى را نصیب مورخان، دوستداران هنر و عموم مردم مى کند.

درباره مصادیق کالاهاى فرهنگى دیدگاه وجود دارد. دید اول مرحله اى از عرضه و مصرف کالاهاى فرهنگى را در بر مى گیرد که تاریخ پیدایش آن همزمان با پیدایش موسیقى، کتاب و بعدها رسانه هاى جمعى رادیو و تلویزیون است. ویژگى همه این کالاهاى فرهنگى ارتباط یک سویه تولید کننده با مصرف کننده است و تعاملى در این بین وجود ندارد. ولى مرحله دوم که مبتنى بر پیدایش فناورى هاى ارتباطى دهه به بعد است، امکان ارتباط دوسویه را در عرصه تولید و مصرف کالاى فرهنگى فراهم مى سازد. این دیدگاه مصادیق خود را عمدتاً در اینترنت مى یابد و به بازى هاى رایانه اى شبکه اى، موسیقى در قالب تعامل به وجود آورندگان آن و مخاطبان، هنرهاى قابل خلق در فضاى مجازى، و اتاق هاى چت به عنوان بستر تولید فرهنگى و تبادل این کالاها اشاره مى کند. نکته مهم در دیدگاه مهم لزوم وجود امکانات مادى بسیار اندک (دستگاه رایانه و اتصال به شبکه) براى خلق آثار هنرى و تبادل آن در فضاى مجازى نا محدود است. همچنین در این دیدگاه همواره تأکید مى شود که کالاهاى فرهنگى «مصرف» نمى شوند. بلکه بیشتر «تجربه» مى شوند.

درباره ی admin

همچنین ببینید

فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی و شاخصه های آن

فرایند تحقق تمدن نوین اسلامی  انقلاب اسلامی نظام اسلامی  دولت اسلامی جامعه اسلامی تمدن اسلامی ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *