خانه / کلیات / آناتومی فرهنگ / ویژگیهای فرهنگ

ویژگیهای فرهنگ

فرهنگ یک جامعه از اجزاء مادی و غیرمادی گوناگونی تشکیل یافته است که بین آن ها روابط متقابل با درجه تاثیر پذیری متفاوتی وجود دارد. این اجزا به صورت نظام فرهنگی نسبتاً منسجم، کارکردهای مهمی در جامعه ایفا می کنند. با ترکیب خاص، عناصر مادی و غیر مادی هر فرهنگ از ویژگی های خاص برخوردار می شود که آن را از دیگر فرهنگ ها متمایز می سازد. برخی ویژگی های فرهنگ شامل:

– فرهنگ به عنوان کل، خود از عناصر و اجزای متعددی تشکیل شده است که با یکدیگر دارای ارتباط ارگانیک هستند. فرهنگ جامعه به صورت مجموعه ای از عناصر منسجم و متکامل سازمان  می یابد (بودون و بوریکو،۱۳۸۵،ص۵۱۴).

– فرهنگ قابل انتقال است. به این معنی که دستاوردهای انسانی توسط افراد جامعه به نسل های بعدی و از جامعه ای به جامعه دیگر منتقل می شود. عامل اصلی انتقال فرهنگ، زبان است که سبب می شود افراد تمام میراث و دستاوردهای فرهنگ نسل پیش را از طریق خانواده، گروه های همبازی و همسالان، همسایه، مدرسه، روزنامه، رادیو، تلویزیون، سینما و … بیاموزند و به نسل بعد انتقال دهند (قلی زاده،۱۳۸۷،ص۱۰۳).

– فرهنگ بوجود آورنده ی نظام آموزشی است. و مشخص می کند که کودک چه باید بداند و چه باید انجام دهد. فرهنگ فراهم آورنده ی ارزش هاست تا کودک صحیح و غلط را تشخیص دهد و بتواند در آینده هدف هایی برای خود برگزیند(محسنی،۱۳۸۶،ص۱۰۲).

– متخصصان  اتفاق نظر دارند که یک از مهم ترین ویژگی های فرهنگ اکتسابی بودن آن است که به وجوه مشترک انجام کار در یک جامعه خاص دلالت دارد. این وجوه، عواملی چون نحوه تغذیه افراد، پوشش، احترام به یکدیگر و تربیت فرزند را در بر می گیرد. ترکیب این عوامل، باعث می شود که مثلاً فرهنگ امریکا و هند متمایز از اسپانیا و تانزانیا باشد. ما با فرهنگ به دنیا نمی آییم، بلکه در اجتماعی به دنیا می آییم که خود، فرهنگش را به ما می آموزد. ما فرهنگ را از کسانی که در اطراف ما یا در محیط هستند، یاد می گیریم. علاوه بر این، فرهنگ از بسیاری از لایه های به هم مرتبط تشکیل یافته است. اگر لایه ای تغییر یابد، لایه های دیگر نیز بالطبع تغییر خواهد کرد. ( شرمرهورن و همکاران، ۱۳۸۶، ص۴۸ ).

پس فرهنگ در تمام اجزاء و عناصر اجتماعی به گونه ای دخالت دارد گاه از وجه مادی و گاه از وجه معنوی. پرداختن به مفهوم  فرهنگ یعنی پرداختن به یکی از مهم ترین وجوه زندگی. پس می توان اهمیت فرهنگ را این چنین برشمرد:

         – فرهنگ عامل وابستگی انسانهاست که وجوه مشترک ذهنی یک ملت را پدید می آورد. وجوه مشترک ذهنی مردم جامعه از فرهنگ همان جامعه سرچشمه می گیرد و در برگیرنده چیزهایی هستند که مردم به آنها گرایش دارند و خو گرفته اند و یا ممکن است چیزهایی باشند که مردم به آنها گرایش ندارند و یا از آنها دوری می جویند. فرهنگ مانند زبان عامل ارتباط انسان ها با یکدیگر است. فرهنگ همچون یک پل، گذشته را به آینده می پیوندد. انسان به یاری هنر، ادبیات، تاریخ و باستان شناسی می تواند به گذشته های دور بنگرد و دستاوردهای فرهنگ و تمدن خود را بررسی کند و مورد سنجش قرار دهد. به همین دلیل انسان کوشش کرده است که همواره فرهنگ خود را سرشار و پرتوان سازد(آشفته تهرانی،۱۳۸۰،صص۲۸۸-۲۶۹).

– با توجه به تعریف فرهنگ به عنوان "فعالیت فکری و هنری و ساخته هایی که تولید این فعالیت هاست" (رید و الکساندر،۲۰۰۶،ص۱۱) اهمیت مصرف کالاهای فرهنگی برای جامعه در حال توسعه از آن جهت مورد بررسی قرار می گیرد که کالاهای فرهنگی به نوعی، آموزش برای جامعه می باشد اگر محصولات فرهنگی طبق نیاز جوامع تولید شود و به راحتی در اختیار عامه مردم قرار گیرد می تواند به حل معضلات اجتماعی کمک نموده و رشد فرهنگی جامعه را به دنبال داشته باشد.

– نکته دیگر در مورد اهمیت فرهنگ آن است که فرهنگ تاثیرگذار بر توسعه است، زیرا روش تفکر ملت ها در قبال پیشرفت را تشکیل می دهد و نیز ارزش های فرهنگی، اهمیت ویژه ای دارند چون       پایه های اصلی پیشرفت هستند و فعالیت های اقتصادی، اجتماعی و سیاسی بر مبنای آن شکل می گیرد. فرهنگ باید بتواند محیطی شاد، سالم با مردمانی که همواره بهتر و درست عمل کردن را می آموزند ایجاد کند. اعتقادات و اعمال فرهنگی ابزارهایی برای تکامل هستند نه الگوی ثابتی که عرف اجتماعی را تعیین می کند (هریسون و هانتیگتون، ۱۳۸۳، صص۱۹-۱۱). پهلوان(۱۳۸۲) «فرهنگ را بعدی از توسعه می داند که هدف آن ارتقاء منزلت و حیثیت انسان و تامین نیازهای مادی اوست. نقش فرهنگ در توسعه یا بعد فرهنگی توسعه و یا توسعه فرهنگی، به جامعه جهت و معنای کامل و انسانی بخشیده است که بنا به گفته یکی از متفکران، توسعه بدون آن تحقق پذیر نیست» (ص۴۲).

به طور کلی مفهوم فرهنگ و توسعه که امروزه از آن به عنوان توسعه فرهنگی یاد می شود اشاره به اهمیت فرهنگ در رسیدن به توسعه است. همانطور که از عنوان توسعه فرهنگی برمی آید هدف توسعه فرهنگی توسعه فرهنگ ها، مناسبات فرهنگی، ارتباطات و مشارکت های فرهنگی است. لذا با توجه به اینکه گسترش و توسعه موسسات فرهنگی هنری و نوع و میزان مشارکت افراد به ویژه نوجوانان و جوانان در فعالیت های فرهنگی ارائه شده در این موسسات از شاخصهای توسعه فرهنگی است، بنابراین ضرورت دارد مفاهیم و شاخصهای مربوط به توسعه فرهنگی مورد بحث و بررسی قرار گیرد.

درباره ی admin

همچنین ببینید

مدل کسب وکار

مشارکت فرهنگی

مشارکت اگر چه به معنای عام آن از دیرباز با زندگی انسان پیوند داشته، اما ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *