خانه / شاخه ها / اقتصاد و فرهنگ / محیط فرهنگی فضای مجازی

محیط فرهنگی فضای مجازی

فضای مجازی عرصه حضور قدرت های اطلاعاتی و محتوایی است هر کشوری که در این فضا از نمادها، ابزارها، اطلاعات و محتوای فرهنگی(همراه با مد نظر قرار دادن سلیقه و ذوق کاربران مختلف) بیش تری استفاده کند.حضور پررونق تر و قوی تری در این فضا خواهد داشت و در نتیجه از فرصت تأثیرگذاری بالاتری برخوردار بود. 

جوامع و مللی که از فرهنگ غنی و پرمایه برخوردار هستند ولی به هر دلیلی(اقتصادی،‌ سیاسی، و…)در این عرصه حضوری حداقل را دارند در دراز مدت موجب تضعیف و بی اثر شدن حضور فرهنگی آنها در این فضا خواهد شد.و این امر آسیب جدی به فرهنگ هایی اصیل و با ریشه که از محتواهایی غنی و ارزشی نیز برخوردارند؛‌ وارد خواهد ساخت. 

حضور فضای مجازی موجب می شود انسان از دنیای واقعیات فاصله گرفته و خیال پروری و خیال پردازی در او تقویت شود و این امر در تمام لایه های زندگی او نیز تأثیر گزار گردد. 

– کاربرانی که به لحاظ عقیدتی و مذهبی ضعیف هستند.(به ویژه نوجوانان و جوانان) از حضور در این فضا دچار آسیب جدی خواهند شد.این گروه در فضای مجازی به دلیل نداشتن قوه تجزیه و تحلیل کافی در مواجهه با مفاهیم و اطلاعات انحرافی و شبهه ناک، پایین بودن سطح دانش علمی و برخورداری از حداقل آگاهی های دینی که تحت تأثیر القائات دروغین و هجمه های فرهنگی قرار می گیرند. 

یکی دیگر از معایب مهم فضای مجازی، استفاده غیر معمول و بیش از حد از اینترنت می باشد که این امر در نهایت منجر به اعتیاد اینترنتی می شود. 

نتایج پژوهش یانگ (۱۹۹۷٫م) در این زمینه نشان داد که یکی از دلایل مهم اعتیاد به اینترت در افرادی که روابط عمومی کمتری دارند،‌ به دست آوردن حمایت های اجتماعی است؛ زیرا حمایت های اجتماعی با اعمالی چون ورود به اتاق گپ زنی در میان اعضا در فضای سایبر زودتر به وجود می آید. 

غالب اطلاعات، محتوا و مفاهیم ارائه شده در فضای مجازی نیز توسط کشورهای غربی ارائه می گردد به همین دلیل این اطلاعات یا از منابع و مآخذی که در برگیرنده و حاوی تفکرات آنهاست، استفاده می شود و یا از نویسنگان و کسانی است که در این کشورها زندگی می کنند و از آبشخور تفکرات و نظرات غالب که همان تفکرات غربی است بهره مند می گردند.مبرهن است اگر انبوه و حجم وسیع اطلاعات به طور مستمر و از سایت ها و شبکه های مختلف به کاربران القاء شود طبیعی است که آنها را در بلند مدت(حتی به اندازه های بسیار اندک)تحت تأثیر قرار خواهند داد. 

مطالب و محتواهایی که در فضای مجازی ارائه می گردد در سه گروه قابل تفکیک می باشند:

– مطالب و محتوای ارزشی: این محتوا توسط متولیان فعال امور دینی و فرهنگی کشورهای اسلامی با هدف ترویج و بسط اندیشه ها و ارزش های دینی از طرف جریان های سالم و اشخاص حقیقی و یا حقوقی ارزش مدار ارایه می گردد. 

– مطالب و محتوای خنثی

– مطالب و محتوای ضدارزشی: محتوا و اطلاعاتی که در این گروه قابل بررسی است، خود به دو دسته تقسیم می شود:۱- هدفمند و سازماندهی شده ۲- شخصی، ارضایی و با هدف خاص

ولی در فضای مجازی به دلیل نبود مربی کنار کابر(به ویژه برای نوجوانان و جوانان)و نیز مواجهه شدن آنها با انبوهی از اطلاعات که غالب آنها نیز با نگاه مثبت ارائه نمی گردند و دارای زمینه های انحرافی هستند؛ کاربران مبتلا به تشتت، سردرگی و نیز نوعی بلوغ فکری زودریس به خصوص در مسائل جنسی می شوند. 

عدم رعایت اصول تربیتی و دریافت اطلاعات و مفاهیم بدون حضور مربی(پدر، مادر،‌ مربیان مدرسه و…) در نهایت کاربران مذکور را دچار زاویه دار شدن و انحراف در تربیت صحیح می نماید. 

در دسترس و همگانی بودن اطلاعات و محتوا، سهل الوصل بودن آنها، عدم قانون حقوقی مدون در خصوص کپی رایت و برداشت اطلاعات، تنوع، تکثیر مطالبو اطلاعات براساس نیازهای مختلف و متنوع مخاطبان و کاربران و… موجب شده است تا متأسفانه شاهد سرقت های علمی و دریافت محتوا و متون بدون تحمل زحمت باشیم.این امر در دراز مدت موجب خواهد شد تا زمینه تحقیقات و انجامپژوهش ها در کشور کاهش یافته و در عوض کپی برداری و سرقت علمی رواج یابد.چنین امری زیبنده کشوری با فرهنگ و تمدنی بزرگ نیست. 

در فضای مجازی به خصوص در چت روم ها و تالارهای گفتمان، کاربران عمدتا خویش را با نام غیر واقعی معرفی می نمایند و در بعضی مواقع به معرفی خود به عنوان جنس مخالف، تحصیلات عالی بالا، محل سکونت مناسب، میزان درآمد زیاد، شغل مدیریتی و… می پردازند.

این امر در کاربرانی که وقت زیادی را صرف حضور در این فضا می نمایند، رفته رفنه در شخصیت و رفتار آنها تأثیرگذار شده و به هویت و خود واقعی آنها آسیب جدی وارد می سازد. 

اگر به نوع مطالب، محتوا و گفتمان هایی که در فضای مجازی به خصوص توسط کاربران و مخاطبان قشر نوجوان و جوان انجام می گیرد توجه جدی صورت پذیرد، مشاهده خواهد شد که نوع ارتباط و تعاملات بیشتر احساسی است تا عقلانی، و احساس وجه غالب ارتباط دو سویه می باشد. 

فضای مجازی با توجه به نوع کارکرد، مناسب ترین مکانی است که می تواند، زمینه های گسست فرهنگی و بین نسلی را در سطح جامعه به ویژه در بین نوجوانان و جوانان فراهم سازد.کاربران اگر بدون برنامه و پشتوانه فکری و دینی، در این فضا غور کنند، نهایتا دچار وازدگی و خودباختگی و دگرنگری فرهنگی، پذیرش بدون چون و چرای فرهنگ غالب در این فضا خواهند شد. 

از دیگر آسیب های جدی فرهنگی در فضای مجازی، تأثیرپذیری کاربران و مخاطبان به ویژه نوجوانان و جوانان از الگوها و نمادهایی است که توسط دیگر کشورها ساخته و پرداخته و قهرمان سازی شده اند، می باشد. 

فعالیت کاربران در تنهایی و بدون حضور و مشاهده اعمال و رفتار او توسط دیگران انجام می گیرد.به همین علت،‌ امر به معروف و دادن تذکر امکان نداشته و یا به سختی قابل اجرا است.در نتیجه همانطور که هر انسانی در هر شرایطی نیازمند تبذیر و تبشیر    می باشد، این محدودیت منجر به آسیب رساندن به آنان خواهد شد. 

غالب مطالبی که در فضای مجازی نوشته می شود از غنای علمی و پیشینه پژوهشی و مطالعاتی برخوردار نمی باشد. 

این اطلاعات به راحتی در دسترس کاربران قرار می گیرد که این امر موجب تعمیم و تسری سطحی نگری به دیگر لایه ها و سطوح و مبادی تحقیقاتی و پژوهشی می شود. 

منشأ و بستر برخی از واژه ها،‌کلمات و ادبیات غیر مرسوم(به اصطلاح زیر زمینی)در سطح جامعه به ویژه در میان نوجوانان و جوانانی که با اینترنت سر و کار دارند فضای مجازی می باشد. 

این معضل می تواند آسیب جدی را به زبان رسمی و محاوره عمومی وارد نماید.

فراهم سازی بستر ترویج و بسط فعالیت های زیر زمینی به ویژه در حوزه فرهنگی و هنری است که با تشکیل گروه هایی خاص و از طریق عضو گیری و انجام فعالیت سایبری به ترویج افکار و نظرات خویش می پردازند و با تحریک و هدایت سازمان شده کم کم زمینه حضور آنها را در سطح جامعه و اعلام حضور در عرصه های مختلف اجتماعی مهیا می کنند. 

بسیاری از گروه های موسیقی زیرزمینی و غیر مجاز، تولیدات فرهنگی و هنری خویش را در این فضا عرضه می کنند.هم خوانی و هم راستایی این نوع تولیدات با شرایط فرهنگی حاکم بر فضای مجازی و نیز تضاد آنها با شرایط فرهنگی جامعه، موجب شده تا این فضا بهترین محیط برای ارایه این گونه محصولات و برنامه های فرهنگی باشد.این امر می تواند، بستری برای ترغیب و تشویق فعالیت های غیر رسمی و محصولات فرهنگی نامناسب باشد. (نقش فضای مجازی و سایبری- محمد علی موظف رستمی- ۸۹- صفحه ۶۲)

درباره ی admin

همچنین ببینید

شادی و سُرور

حجت الاسلام مهدوی ارفع در جشن ولادت امام حسن (ع) بیان کردند: کسانی که موجب ...

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *